Η αναγκαιότητα των ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΩΝ

Παναγιώτης Σπ. Λαγός

Καθηγητής Παιδιατρικής Διευθυντής Ιατρικής Υπηρεσίας ΙΑΣΩ Παίδων

ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΩΝ

Ο 20ος αιώνας έφερε μια μεγάλη επανάσταση στο χώρο της υγείας. Αυτό οφείλεται στην πρόληψη λοιμωδών νοσημά­των - τα οποία προκαλούσαν βαριές αναπηρίες, ακόμα και θανάτους - μέσω της ανακάλυψης και της εφαρμογής των εμβολίων.

Οι επιπλοκές που μπορεί να προκα­λέσουν τα εμβόλια είναι ακίνδυνες και σπάνιες και δε μπορούν να συγκριθούν με τα οφέλη που προσφέρουν.

Οι παιδίατροι θα πρέπει να ενημερώνουν σωστά τους γο­νείς και να τους εξηγούν ότι τα εμβόλια είναι ακίνδυνα και δεν ισχύουν αυτά που οι πολέμιοι των εμβολιασμών ισχυ­ρίζονται. Οι επιπλοκές που μπορεί να προκαλέσουν είναι ακίνδυνες και σπάνιες και δε μπορούν να συγκριθούν με τα οφέλη που προσφέρουν τα εμβόλια. Η ανακάλυψη νέων και η χρήση των πολυδύναμων εμβολίων περιορίζουν τα «τρυπήματα» των παιδιών και ειδικά των βρεφών που μέ­χρι το 1ο έτος εμβολιάζονται σχεδόν κάθε μήνα.

Η έναρξη των εμβολιασμών πρέπει να γίνεται στην ηλικία των 2 μηνών. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις που ο εμβολια­σμός γίνεται από τη γέννηση (εμβόλιο για την ηπατίτιδα Β). Θα ήθελα να τονίσω ότι καλό θα είναι να γίνονται τα εμβό­λια με διαφορά ενός μηνός, για να απαντά σωστά ο οργα­νισμός και να δημιουργεί αντισώματα για τη συγκεκριμένη νόσο από την οποία θέλουμε να προφυλάξουμε το παιδί. Μπορεί όμως να γίνονται και 2 εμβόλια μαζί, την ίδια χρο­νική στιγμή και σε διαφορετικό σημείο του σώματος.

Οι παιδίατροι έπαιξαν και παίζουν σημαντικό ρόλο στην καθιέρωση των εμβολιασμών. Θα πρέπει με υπομονή να συμβουλεύουν και να ενημερώνουν τους γονείς για κάθε εμβόλιο, αλλά και οι ίδιοι να φροντίζουν για τη συνεχή τους ενημέρωση, διότι πολλά αλλάζουν στο χώρο των εμβολίων καθώς είναι τομέας που εξελίσσεται διαρκώς. Τα πολυάριθ­μα συνέδρια που γίνονται στον ελλαδικό και διεθνή χώρο αναφέρονται συνεχώς στα νεότερα δεδομένα των εμβολί­ων. Οι Έλληνες παιδίατροι είναι ενημερωμένοι και πολλές φορές δυσκολεύονται να πείσουν τους γονείς για ορισμένα εμβόλια, που πρέπει να γίνουν είτε γιατί έχουν κακή ενημέ­ρωση από το περιβάλλον τους και τα μέσα μαζικής ενημέ­ρωσης, είτε από συναδέλφους άλλων ειδικοτήτων.

Πριν να δώσουμε το σχήμα και το εθνικό πρόγραμμα εμ­βολιασμών θα θέλαμε να αναφέρουμε ορισμένους βασι­κούς προβληματισμούς και ερωτήματα που τίθενται από τους γονείς και από τους παιδίατρους, όπως:

α) Εάν τα πολυδύναμα εμβόλια βομβαρδίζουν και απο­δυναμώνουν το ανοσολογικό σύστημα των παιδιών με τα πολλά αντιγόνα που χορηγούνται στον οργανισμό. Αυτό δεν ισχύει και αποδεικνύεται από πολλές μελέτες ανοσοαναγωγικότητας που έχουν γίνει. Τα εμβόλια σήμερα περιέχουν λιγότερα αντιγόνα από ότι στο παρελθόν π.χ. το εμβόλιο του κοκκύτου (το παλαιό ολοκυτταρικό) περιείχε 3.000 αντιγόνα ενώ το σημερινό ακυτταρικό μόνο 5 κ.ο.κ.

β) Εάν τα εμβόλια έχουν σχέση με την εμφάνιση αυτοάνοσων νοσημάτων. Και αυτή η υπόθεση έχει απορριφθεί από μελέτες που έχουν γίνει. Άλλωστε οι τεχνικές παραγωγής των εμβολίων αυτών δεν έχουν καμία σχέση με τους παλαι­ούς τρόπους παραγωγής.

γ) Επίσης ορισμένα εμβόλια ενοχοποιήθηκαν ότι έχουν σχέση με την εμφάνιση αυτισμού ή κατά πλάκας σκλήρυνση, αλλά αυτό δεν ισχύει γιατί δεν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ των εμβο­λίων αυτών και των παραπάνω νόσων. Είναι εμ­φανές λοιπόν, ότι δεν ευσταθούν οι προβλημα­τισμοί και οι επιφυλάξεις για την αναγκαιότητα και την ασφάλεια των εμβολιασμών, άρα είναι αδικαιολόγητος ο φόβος που προκαλείται από πληροφορίες που προέρχονται από πηγές αμ­φιβόλου αξιοπιστίας.

Τα υποχρεωτικά εμβόλια που πρέπει να κάνουν όλα τα παιδιά (από τη βρεφική ηλικία) είναι:

Διφθερίτιδας, Τετάνου, Κοκκύτη

Πολιομυελίτιδας

Αιμόφιλου τύπου b

Ηπατίτιδας Α και Β

Μηνιγγιτιδόκοκκου - Πνευμονιόκοκκου

Ιλαράς - Ερυθράς - Παρωτίτιδας

Ανεμευλογιάς

Φυματίωσης

Ιού ανθρώπινων θηλωμάτων

Στον παρακάτω πίνακα φαίνεται το εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών του 2011. Τα εμβόλια που αναφέρονται στο εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών είναι υποχρεω­τικά και χορηγούνται δωρεάν. Επίσης, αναφέρονται οι ηλικίες κατά τις οποίες πρέπει να χορηγούνται τα εμ­βόλια και όλες οι δόσεις τους. Στο πλάι του πίνακα ανα­γράφεται με ελληνικά στοιχεία το όνομα της αντίστοι­χης νόσου που αφορά το εμβόλιο, π.χ. τα γράμματα HepB, στον πίνακα συμβολίζουν το εμβόλιο της ηπα­τίτιδας Β. Τονίζουμε ότι όπως αναφέρεται στον πίνακα τα εμβόλια που αναγράφονται κάτω από τη διακεκομ­μένη γραμμή είναι συνιστώμενα μα όχι απαραίτητα.

 

Θα θέλαμε να τονίσουμε ορισμένα νεότερα δεδομένα μερικών εμβολίων που αναφέρονται στον πίνακα του εθνικού προγράμματος εμβολιασμού:

α) Το ακυτταρικό πλέον εμβόλιο της διφθερίτιδας τε­τάνου κοκκύτου γίνεται ως επαναληπτική δόση στις μεγαλύτερες ηλικίες που παλαιοτέρα γινόταν το δι­φθερίτιδας τετάνου τύπου ενήλικα (Td). Τα ακυτταρικά που θα γίνουν ως δεύτερη επαναληπτική δόση και κυ­κλοφορούν στην Ελλάδα είναι το Boostrix Polio και το Repevax. Οι υπόλοιπες επαναληπτικές δόσεις, για τις μεγαλύτερες ηλικίες, θα είναι με Td τύπου ενήλικα.

β) Τα εμβόλια για τον πνευμονιόκοκκο που κυκλοφορούν στην Ελλάδα είναι το Synflorix και Prevenar-13 . Νεότερα δεδομένα για το Prevenar-13 είναι ότι μπορεί να χορηγηθεί σε όλες τις ηλικίες ακόμα και σε ηλικίες άνω των 50 ετών που είναι ευαίσθητες στις πνευμονιοκοκκικές λοιμώξεις και όχι μόνο στα άτομα υψηλού κινδύνου.

γ) Ένα εμβόλιο που στην Ελλάδα δυστυχώς δεν έχει τη θέση που έπρεπε να έχει, είναι το εμβόλιο του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Στην Ελλάδα τουλάχιστον 650 γυναίκες διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο με καρκίνο του τρα­χήλου της μήτρας και 350 χάνουν τη μάχη με το θάνατο εξ αιτίας της νόσου. Δυστυχώς ενώ στην Ευρώπη έχουν καλυφθεί περίπου 90% των κοριτσιών με εμβόλιο, στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό είναι 25%.

Γι' αυτό το υψίστης σημασίας εμβόλιο θα αναφερθούμε αποκλειστικά και μόνο σ' επόμενο άρθρο στο εγγύς μέλλον και αυτό γιατί ο ιός HPV είναι αιτιολόγος παράγοντας όχι μόνο για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας αλλά και για άλλες πολλαπλές μορφές καρκίνου κα στα δύο φύλα.

δ) Ένα άλλο εμβόλιο είναι το εμβόλιο έναντι του Ροταϊού, που στο εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών αναφέρεται σαν συνιστώμενο και ως εκ τούτου δεν είναι υποχρεωτικό.

Δεν είναι υποχρεωτικό, είναι όμως απαραίτητο;

Οι περισσότεροι ιατροί που ασχολούνται με νοσοκομειακή παιδιατρική υποστηρίζουν την χορήγηση του εμβολίου αυ­τού, διότι ο Ροταϊός προκαλεί γαστρεντερίτιδες βαριές και οι περισσότερες χρειάζονται νοσηλεία. Ο ιός μεταδίδεται εύκολα και όταν ένα μωρό (στα βρέφη η γαστρεντερίτιδα είναι πολύ βαριά) νοσηλεύεται πρέπει να είναι μακριά από άλλα παιδιά διότι μπορεί να κολλήσει και τα άλλα νοσηλευ­όμενα για άλλες αιτίες βρέφη. Τα εμβόλια που κυκλοφο­ρούν στην Ελλάδα είναι το Rotarix και το Rotateq. Οι Rota ιοί ευθύνονται ως και για το 50% των επεισοδίων γαστρε­ντερίτιδας σε βρέφη < 5 χρονών. Σε περίοδο επιδημικής έξαρσης της νόσου τα βρέφη τα οποία θα χρειαστούν νο­σηλεία φθάνουν το 70%. Στις ανεπτυγμένες χώρες 1 στα 10 παιδιά χρειάζεται επίσκεψη στο ιατρείο, 1 στα 100 νοσηλεία και 1 στα 2.000.000 χάνει τη ζωή του. Στις αναπτυσσόμενες χώρες 1 στα 200 με γαστρεντερίτιδα από το Ροταϊό χάνει τη ζωή του. Στην Ελλάδα κυκλοφορούν 2 είδη εμβολίων για τον Ροταϊό. Στον πίνακα που ακολουθεί απεικονίζονται τα δυο είδη εμβολίων και το δοσολογικό σχήμα.

Ο εμβολιασμός δεν πρέπει να αρχίζει μετά τον 3ο μήνα

επειδή είχε παρατηρηθεί στο παλαιό­τερο εμβόλιο

αύξηση της επίπτωσης εγκολεασμού μετά από καθυστερημένη έναρξη του εμβολιασμού.

ε) Τελειώνοντας θα αναφερθούμε και στο εμβό­λιο της γρίπης που συνιστάται στις ομάδες υψη­λού κινδύνου, ειδικά βρεφών και νηπίων. 

Τα περί εμβολίων χρειάζονται περαιτέρω ανά­λυση, αλλά αυτό είναι αδύνατο να γίνει σε τόσο περιορισμένο χρόνο. Στην 1η επιστημονική ημερίδα του ΙΑΣΩ Παίδων που θα γίνει στην Αίγλη του Ζαπείου στις 7 Απριλίου θα απαντη­θούν τα ερωτήματα που απασχολούν και τους παιδιάτρους από εκλεκτή ομάδα συναδέλφων με μεγάλη εμπειρία στου εμβολιασμούς.

Bιβλιογραφία

1. Φ. Κανακούδη-Γ. Κατζός, Εμβόλια-Εμβολιασμοί, Βασική Παιδιατρική, σελ. 247 2. Frenkel LD, Nielsen K., Immunization issues for the 21st century, Ann. Allergy Asthma Immunol 2003; 90:45-52 3. Principi N., Esposito S., Are we ready for universal influenza vaccination in pediatrics? Lancet Infect Dis, 2004;4:75-83 4. Ματσανιώτης Ν., Παιδιατρική Α'τόμος, Εμβόλια, σελ. 120-169 5. Επιστημονικές συναντήσεις Ελληνικής Ακαδημίας Παιδιατρικής (Πελοπόννησος) α) Εμβόλια εφηβικής ηλικίας, 2009, Μαρίζα Τσολιά, Περιλήψεις 2010, β) Εμβόλια 2010, Πρόκλησης και Προοπτικές, Κ. Τσουμάκας, Α. Τσιτσίκα, γ) Νεότερα στα εμβόλια: Πρόληψη νοσημάτων και ποιότητα ζωής, 2010, δ) Τα οφέλη που προκύπτουν από την εφαρμογή του συνδυασμένου εμβολίου MMRV, Βάνα Σπούλου, 201, ε) Εμβολιασμός έναντι του πνευμονιόκοκκου, έχουμε άλλα να μάθουμε; Κωνσταντίνος Καρύδης 2011

Ιατρικός Βελονισμός

Ιατρικός Βελονισμός

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΣ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ

Σταυρούλα Λιβεράνου

Αναισθησιολόγος,

Εξειδικευθείσα στον Ιατρικό Βελονισμό

Υπεύθυνη Ιατρείου Βελονισμού ΙΑΣΩ General

Τι είναι ο Ιατρικός βελονισμός;

Ο Βελονισμός αποτελεί μια, μη φαρμακευτική και αναίμα­κτη θεραπευτική μέθοδο. Παρότι, η ιστορία του βελονι­σμού χάνεται στα βάθη της αρχαίας Κίνας, η θεραπευτική αυτή μέθοδος εξακολουθεί να συμβάλλει στην αντιμετώπιση διαφόρων παθήσεων και των συμπτωμάτων τους, με αποτελεσματικότητα και απουσία επιπλοκών (1). Χαρα­κτηριστικό είναι δε, ότι κατά την τελευταία εικοσαετία έχουν δημοσιευθεί στην διεθνή Ιατρική βιβλιογραφία του δυτικού κόσμου, πάνω από 5.000 Ιατρικές μελέτες που αφορούν στο Βελονισμό και καταδεικνύουν την αποτε­λεσματικότητα του (2). Μεγάλο πλεονέκτημα του βελονι­σμού αποτελεί το γεγονός ότι, συνδυάζεται θαυμάσια με οποιαδήποτε άλλη θεραπευτική αγωγή, ενώ παράλληλα υπάρχει συνέργεια μεταξύ βελονισμού και φαρμάκων (3).

Είναι Ιατρικά αποδεκτός ο βελονισμός;

Ο Βελονισμός έχει καθιερωθεί διεθνώς σαν ένα ολοκλη­ρωμένο θεραπευτικό σύστημα. Ο Παγκόσμιος Οργανι­σμός Υγείας (WHO - World Health Organization) έχει ανα­γνωρίσει το βελονισμό ως Ιατρική θεραπευτική μέθοδο με πλήθος ενδείξεων (4).

Το 1996, ο Οργανισμός Φαρμάκων και Τροφίμων (FDA) (Οργανισμός ανάλογος του ΕΟΦ στις Η.Π.Α.) ταξινόμησε τις βελόνες του βελονισμού σαν Ιατρικά εργαλεία για γενι­κή χρήση από εξειδικευμένους στο βελονισμό Ιατρούς (5).

Η Ελληνική Πολιτεία με αποφάσεις του Υπουργείου Υγείας - Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων "...δέχεται τον Βελονισμό ως μία μέθοδο θεραπείας η οποία εφαρμόζεται μόνο από Ιατρούς..." (Αρ. Πρωτ. Υ7/οικ./4270/25-6-96), και συμπληρώνει ότι "…η εφαρμογή του Βελονισμού πρέ­πει να γίνεται αποκλειστικά από Ιατρούς που διαθέτουν εμπειρία και έχουν εκπαιδευθεί στην Βελονοθεραπεία..." (574/Α4/1191/21-2-1980).

Ο Βελονισμός είναι μία μη φαρμακευτική και αναίμακτη θεραπευτική μέθοδος

η οποία συμβάλλει στην αντιμετώπιση διαφόρων παθήσεων και των συμπτωμάτων τους,

με αποτελεσματικότητα και απουσία επιπλοκών.

 

Σύγχρονες ιατρικές μελέ­τες συνεχίζουν να επιβε­βαιώνουν τον βελονισμό

ως ένα εξαιρετικά απο­τελεσματικό και οικονο­μικό σύστημα θεραπείας.

Πώς δρα ο βελονισμός στον οργανισμό;

Ο Ιατρικός βελονισμός αποτελεί δυναμική θεραπευτι­κή μέθοδο και όχι θεραπεία υποβολής. Με τις βελόνες ερεθίζονται ορισμένες νευρικές απολήξεις που βρί­σκονται στο δέρμα, μεταβιβάζοντας έτσι στο κεντρικό νευρικό σύστημα ένα ερέθισμα, το οποίο διεγείρει αντίστοιχα νευρικά κέντρα ανάλογα με την πάθηση που θέλουμε να θεραπεύσουμε. Σαν αποτέλεσμα ο οργανισμός παράγει ορισμένες ουσίες και ορμόνες, οι οποίες απελευθερώνονται και μεταφέρονται με την κυκλοφορία του αίματος και μέσω του νευρικού συ­στήματος, στο σώμα και το βοηθούν να αυτοθεραπευτεί. Οι ουσίες αυτές είναι π.χ. ενδορφίνες, εγκεφαλίνες, προσταγλαδίνες, σεροτονίνες, κορτιζόλη, οξυτοτσίνη κλπ (6,7,8,9,10)

Με ποιο τρόπο εφαρμόζεται;

Στον βελονισμό χρησιμοποιούνται ειδικές λεπτές αποστειρωμένες βελόνες μιας χρήσεως που τοποθε­τούνται ανώδυνα σε απολύτως εξειδικευμένα σημεία του σώματος, της κεφαλής, του αυτιού και των άκρων και ακολούθως συστρέφονται, ζεσταίνονται ή διεγεί­ρονται με ασθενή ηλεκτρικά ρεύματα με σκοπό την θεραπευτική αποκατάσταση λειτουργικών αναστρέψι­μων παθήσεων, συνδρόμων, ή συμπτωμάτων.

Έχει αποτελέσματα η θεραπεία με βελονισμό;

Σύγχρονες ιατρικές μελέτες αναδεικνύουν πολύ εν­θαρρυντικά αποτελέσματα και οι μελέτες συνεχίζουν να επιβεβαιώνουν τον βελονισμό ως ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό και οικονομικό σύστημα θεραπείας. Ο βελονισμός εφαρμόζεται μόνος ή σε συνδυασμό με φαρμακευτική θεραπεία, πάντα κατά την κρίση του Ιατρού που αναλαμβάνει και την ευθύνη όλης της αγωγής. Επίσης, μπορεί να εφαρμοσθεί επικουρικά σε κύριες θεραπείες άλλων Ιατρικών ειδικοτήτων.

Στατιστικές μελέτες δείχνουν ποσοστό θεραπευτικής επιτυχίας μεγαλύτερο του 90% σε τυπικές θεραπείες όπως, διακοπή καπνίσματος, αντιμετώπιση άλγους από μυοσκελετικές, γυναικολογικές και άλλες παθή­σεις, καθώς και θεραπεία ψυχονευρωτικών, δερματι­κών, αλλεργικών και άλλων συνδρόμων. (11,12)

Είναι ασφαλής ως θεραπεία;

Θεωρείται εξαιρετικά ακίνδυνη όταν εφαρμόζεται από Ιατρούς εξειδικευμένους που τηρούν τους ορθούς κα­νόνες εξάσκησής του. Οι βελόνες που χρησιμοποιού­νται είναι μίας χρήσης και πριν την τοποθέτησής τους το σημείο βελονισμού καθαρίζεται με αντισηπτικό διάλυμα. Πολλές μελέτες σε χιλιάδες ασθενείς έχουν επιβεβαιώσει την ασφάλειά του όταν εφαρμόζεται σωστά, ενώ εν γένει στερείται παρενεργειών. Η λάθος διάγνωση από μη Ιατρό είναι και ο μόνος κίνδυνος που μπορεί να ενέχει ο βελονισμός, καθώς ο ασθενής τότε μπορεί να παραπλανηθεί και να διακόψει φαρμα­κευτική ή άλλη θεραπεία. (9,13,14)

Ποιές παθήσεις μπορούν να αντιμετωπισθούν με Ιατρικό βελονισμό;

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) έχει εκδώσει κατάλογο, σύμφωνα με τον οποίο, οι παθήσεις που μπο­ρούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά με τον Ιατρικό βελονισμό είναι οι εξής:

Λειτουργικές παθήσεις

• Αλλεργικό βρογχικό άσθμα
• Αλλεργική ρινίτιδα, ιγμορίτιδα
• Σπαστική κολίτιδα, δυσκοιλιότητα
• Κλιμακτηριακές διαταραχές
• Δυσμηνόρροια

Παθήσεις Νευρικού συστήματος

• Ημικρανία
• Κεφαλαλγίες (πρωτοπαθείς)
• Νευραλγία τριδύμου
• Ίλιγγοι, εμβοές

Μυοσκελετικά επώδυνα σύνδρομα

• Αυχενοβραχιόνιο σύνδρομο
• Οσφυαλγία - Ισχιαλγία
• Αυχεναλγία
• Αρθρίτιδες & περιαρθρίτιδες γόνατος, ώμου, ποδοκνημικής, ισχίου, αγκώνος, άκρας χειρός, άκρου ποδός
• Ρευματοειδής αρθρίτιδα
• Μυϊκά άλγη (διάχυτα ή εντοπισμένα)

Δερματικές παθήσεις

• Ψωρίαση
• Αλλεργικά εκζέματα
• Εξανθήματα

Πληροφορίες

Το Ιατρείο Βελονισμού του ΙΑΣΩ General

λει­τουργεί κατόπιν ραντεβού

Δευτέρα, Τετάρτη & Παρασκευή,

από τις 10.00 έως τις 14.00.

Για περισσότερες πληροφορίες,

μπορείτε να κα­λείτε στο τηλέφωνο 210 6502015

από τις 08.30 έως τις 15.30.

Bιβλιογραφία

1. Andersson S (1977) Physiological mechanisms in acupuncture. In: Hopwood V, Lovesey M, Mokone S, Acupuncture & Related Techniques in Physical Therapy, pp. 19-39.
2. Ulett GA. Studies supporting the concept of physiologic acupuncture. In: Pomeranz B, Stux G; Scientific basis of Acupuncture. Springer-Verlag, New York, 1989;177
3. Han JS et al. Role of central neurotransmitters in acupuncture analgesia. In: Zhang X et al: Reserch of acupuncture moxibustion and acupuncture analgesia. Science press, Beijing, 1986;241- 266
4. Bannerman RH, The World Health Organisation Viewpoint on Acupuncture, Am. J. Acupuncture, 8, 1990, 231-235
5. FDA-US, Food & Drug Administration, http://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfcfr/cfrsearch.cfm?fr=880.5580 
6. Anderson, E.G. Proudfit, H.K. (1981): The functional role of the bulbospinal serotoninergic nervous system. London, The MIT Press, pp 307-338.
7. Acupuncture anaesthesia Research Group, Shanghai First Medical College.: (1978), The effect of morphine antagonists and morphine tolerance on acupuncture analgesia in rabbits. Acta Scan Med. Prim Shanghai, 5-25.
8. Bornica J et al. Biochemistry & modulation of nociception & pain. The management of pain. Lea &Febiger, Philadelphia, 1990;96-120
9. Καράβης Μ (1998) ΦυσιολογίατουΒελονισμού. Εκδ. Ζεβελεκάκη, Αθήνα.
10. Karavis M (1997) The Neurophysiology of Acupuncture. A Viewpoint, Acupuncture in Medicine. 15:33-42.
11. Pomeranz B. Stux G (1991) Basics of Acupuncture. Sringer-Verlag, 2nd ed.
12. Hopwood V et al. Acupuncture & related techniques in physical therapy. Churvhill-Livingstone, London, 1997;19-39
13. Xhang Z, Zhuang D. (1994) Fundament and clinical practice of Electroacupuncture. Beijing Science & Technology Press. Beijing.
14. Vincent CA, Richardson PH, (1986) The evaluation of therapeutic acupuncture:concepts and methods. Pain 24:1-13.

 

Συμπληρώματα Διατροφής

Το 2004 δημοσιεύτηκαν οι "... περί συμπληρωμάτων διατροφής κανονισμοί" σε εναρμόνιση με την οδηγία 2002/46/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Σύμφωνα με αυτούς "συμπληρώματα διατροφήs ορίζονται τα τρόφιμα με σκοπό την συμπλήρωση της συνήθους δίαιτας τα οποία αποτελούν συμπυκνωμένες πηγές θρεπτικών συστατικών ή άλλων ουσιών με θρεπτικές επιδράσεις".

Οι βασικές κατηγορίες συμπληρωμάτων διατροφής είναι:

• ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ - ΑΜΙΝΟΞΕΑ
• ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ - ΗΛΕΚΤΡΟΛΥΤΕΣ
• ΛΙΠΑΡΑ ΟΞΕΑ
• ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ & ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ
• ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ

Κάποτε η χρήση συμπληρωμάτων διατροφής αφορούσε μόνο αθλητές υψηλού επιπέδου που ήθελαν να βελτιώσουν τις επιδόσεις τουs. Στη συνέχεια η χρήση τους εξαπλώθηκε και σε άλλους χώρουs όπως τα γυμναστήρια με σκοπό οι αθλούμενοι να βελτιώσουν την όψη του σώματος τους.

Πρόσφατες έρευνες έχουν δείξει ότι από το 1999 έως σήμερα έχει διπλασιαστεί ο αριθμόs των νέων που καταφεύγουν στα διάφορα συμπληρώματα διατροφής για να αυξήσουν τον μυϊκό τουs όγκο και όχι μόνο. Η μόδα των αδύνατων κοριτσιών έχει ωθήσει πολλά από αυτά στην κατανάλωση κάποιων ουσιών κυρίως λιποδιαλυτικών ώστε να πετύχουν το επιθυμητό αποτέλεσμα του ανορεκτικού μοντέλου. Όπως καταλαβαίνετε υπάρχουν συμπληρώματα για όλες τις ανάγκες: αδυνάτισμα και χάσιμο λίπους, αύξηση ενέργειας και τόνωση, αύξηση του μυϊκού όγκου. Ο κίνδυνος όμως είναι μεγάλος για τον καταναλωτή ακόμα και όταν παίρνει αθώες βιταμίνες διότι όταν οι δόσεις για ορισμένες από αυτές βρίσκονται στα ανώτερα επίπεδα ή και τα ξεπερνούν τότε δημιουργούνται παρενέργειες και τοξικότητα στον οργανισμό. Τα ευρήματα των ερευνητών είναι πολύ σημαντικά και κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για όσους κάνουν αλόγιστα χρήση διαφόρων σκευασμάτων. Είναι απαραίτητη πάντα η συγκατάθεση του γιατρού ή του προπονητή εφόσον είναι ενημερωμένος.

Επιπλέον μπορούμε να αυξήσουμε την ποσότητα των φρούτων και λαχανικών που καταναλώνουμε καθώς η ελληνική διατροφή είναι το πρότυπο της μεσογειακής διατροφής με πρώτη παγκοσμίως την Κρητική δίαιτα. Για όσους από εμάς λοιπόν δεν κάνουμε πρωταθλητισμό αλλά παρ' όλα αυτά η γυμναστική είναι τρόπος ζωής πρέπει να θυμηθούμε τις ρίζες του σπιτικού μας φαγητού. Ένας σωστός συνδυασμός διατροφής και άσκησης θα σας οδηγήσει στην βελτίωση της εικόνας του σώματός σας προάγοντας ταυτόχρονα την υγεία σας.

Οι μορφές με τις οποίες συναντούμε τα συμπληρώματα διατροφής είναι:

Ταμπλέτες

Περιέχουν σκόνη συμπιεσμένη στη μορφή της ταμπλέτας.

Κάψουλες

Αποτελούνται από δύο κομμάτια ζελατίνας και εσωτερικά έχουν την ουσία που περιέχει το συμπλήρωμα διατροφής.

Υγρά

Τα συναντούμε σε αμπούλες ή μεγαλύτερα μπουκάλια

Σκόνες

Συνήθως σε αυτή τη μορφή είναι οι πρωτεΐνες και οι υδατάνθρακες που λαμβάνονται σε μεγάλεs δόσεις. Αναμιγνύονται με νερό γάλα η χυμούς.

Μερικές διατροφικές συμβουλές τις οποίες μπορείτε να ακολουθήσετε για καλύτερα αποτελέσματα είναι:

• Καθημερινά να πίνετε 2 έως 2,5 λίτρα νερό.
• Φρούτα και ωμά λαχανικά κατά την διάρκεια της ημέρας.
• Καλής ποιότητας πρωτεΐνη όπως λευκό κρέας (κοτόπουλο, γαλοπούλα, ψάρι), γάλα και γιαούρτι με μηδενικά λιπαρά αντί της πρωτεΐνης σε μορφή σκόνης στην οποία πολύς κόσμος καταφεύγει. Παρ' όλα αυτά αν κάποιος λαμβάνει συμπλήρωμα πρωτεΐνης (κυρίως αθλητές υψηλών επιδόσεων) συνιστώ ανεπιφύλακτα να το αντικαταστήσει με συμπλήρωμα ελεύθερων αμινοξέων καθώς αποφεύγεται η διάσπαση των πρωτεϊνών σε αμινοξέα, αφού τα ελεύθερα αμινοξέα είναι ήδη έτοιμα προς σχηματισμό πρωτεΐνης. Επίσης η σκόνη πρωτεΐνης θα πρέπει οπωσδήποτε να είναι και ζωικής προελεύσεως (π.χ γάλακτος) καθώς μόνο η πρωτεΐνη αυτής της μορφής περιλαμβάνει τα βασικά και απαραίτητα για τον άνθρωπο 8 αμινοξέα (αυτά δηλαδή που δεν μπορεί να συνθέσει ο ανθρώπινος οργανισμός αλλά απαραιτήτως πρέπει να τα προσλάβει μέσω της διατροφής του).
• Θερμιδικός καταμερισμός μέσα στην ημέρα κατά την φθίνουσα και διαχρονική αρχή των αρχαίων Κινέζων (σαν βασιλιάς το πρωί σαν θνητός το μεσημέρι και σαν φτωχός το βράδυ). Προσωπικά προτιμώ και την αποφυγή υδατανθράκων στο βραδινό μου φαγητό.
• Αποφυγή οποιουδήποτε συμπληρώματος διατροφής σχετικό με λιποδιάλυση που να περιέχει εφεδρίνη καφεΐνη ή συμπυκνωμένες κατεχίνες πράσινου τσαγιού καθώς είναι άκρως επικίνδυνα για τον μέσο άνθρωπο αφού προκαλούν πχ. καρδιακές αρρυθμίες κ.α
• Οπωσδήποτε γάλα ή γιαούρτι με χαμηλά λιπαρά ως τελευταίο γεύμα της ημέρας καθώς η αργινίνη και η τυροσίνη που περιέχουν σε αφθονία (δύο βασικά αμινοξέα) είναι ισχυροί λιποδιαλύτες αλλά και πρόδρομα έκλυσης σεροτονίνης μιας ουσίας που βοηθά στον ύπνο.

Σοφία Παθέκα
Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής Πανεπιστημίου URBINO IT

Διατροφή πρόωρων νεογνών

Πρόωρα νεογνά χαρακτηρίζονται τα μωρά με ηλικία κύησης:

Oριακά πρόωρα 35-36 εβδομάδων

Mέτρια πρόωρα 31-34 εβδομάδων

Εξαιρετικά πρόωρα 24-30 εβδομάδων

Βάρος νεογνού:

• Νεογνά με χαμηλό βάρος γέννησης (ΧΒΓΝ) - Βάρος γέννησης μικρότερο από 2.500 γρ.

• Πολύ χαμηλού βάρους γέννησης νεογνά (ΠΧΒΓΝ) - Βάρος γέννησης μικρότερο από 1.500 γρ.

• Πάρα πολύ χαμηλού βάρους γέννησης νεογνά (ΠΠΧΒΓΝ) - Βάρος γέννησης μικρότερο από 1.000 γρ.

Το μητρικό γάλα προστατεύει από την άμεση νοσηρότητα

• Δυσανεξία της τροφής
• Όψιμη σηψαιμία
• Νεκρωτική Εντεροκολίτιδα

Το μητρικό γάλα προστατεύει από την απώτερη νοσηρότητα

• Μικρότερη συχνότητα αμφιβληστροειδοπάθειας της πρωορότητας
• Μικρότερη συχνότητα βρογχοπνευμονικής δυσπλασίας
• Υψηλότερα scores στα test ανάπτυξης στη νεογνική ηλικία, την παιδική ηλικία και τη νεαρή ενήλικη ζωή.
• Μειωμένη πιθανότητα μεταβολικού συνδρόμου

Το μητρικό γάλα μέσω των στοιχείων του αμυντικού συστήματος που περιέχει προάγει τη δημιουργία της φυσιολογικής χλωρίδας και μειώνει την ανοσολογική απάντηση.

1. Ο κίνδυνος νεκρωτικής εντεροκολίτιδας
Η χορήγηση μητρικού γάλακτος σε ποσότητα ≥50% της συνολικής ποσότητας τροφής σε σχέση με χορήγηση <50% τις πρώτες 14 ημέρες μετά τη γέννηση προκαλεί 6πλάσια ελάττωση της πιθανότητας ΝΕΚ.

2. Ο κίνδυνος σηψαιμίας
Μειώνεται για κάθε επιπλέον 100 ml μητρικό γάλα που λαμβάνει το νεογνό τις πρώτες 14 ημέρες μετά τον τοκετό και για διάστημα 35 ημερών.

3. Προστασία από την αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς
Νεογνά χωρίς αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς διατρέφονται με μητρικό γάλα σε ποσότητα 67-83% της ολικής ποσότητας τροφής σε σχέση με νεογνά με αποκόλληση αμφιβληστροειδούς που το μητρικό γάλα αποτελούσε το 24-38% της συνολικής ποσότητας τροφής. Επίσης προστατεύει σε ειδική περίοδο μετά τη γέννηση: 5-7 εβδομάδες

4. Φλεγμονώδης απάντηση πρόωρων
Τα εξαιρετικά πρόωρα και χαμηλού βάρους γέννησης νεογνά απαντούν με εξεσημασμένη φλεγμονώδη αντίδραση στα βακτήρια και τις τοξίνες τους με αποτέλεσμα βλάβη των ιστών και των οργάνων τους.

5. Μηχανισμός δράσης μητρικού γάλακτος
Το μητρικό γάλα μέσω των στοιχείων του αμυντικού συστήματος που περιέχει προάγει τη δημιουργία της φυσιολογικής χλωρίδας και μειώνει την ανοσολογική απάντηση.
 

Διατήρηση γαλουχίας

• Άντληση

Η άντληση πρέπει να ξεκινάει το νωρίτερο δυνατό μετά τη γέννηση του προώρου. Η μητέρα αρχίζει σταδιακά. Τις πρώτες ώρες μετά τη γέννηση ίσως να προτιμηθεί η άντληση με τα χέρια ενώ καμία ποσότητα γάλακτος δεν πρέπει να πετιέται.

Η χρησιμοποίηση ηλεκτρικής αντλίας πρέπει επίσης να ξεκινά γρήγορα. Στην αρχή όσο βγαίνουν λίγες μόνο σταγόνες γάλα η άντληση διαρκεί 10-15 λεπτά. Στη συνέχεια η μητέρα πρέπει να αντλεί 20 λεπτά ή 2-5 λεπτά μετά το σταμάτημα της ροής γάλακτος. Η άντληση γίνεται κάθε 2-3 ώρες και οπωσδήποτε 5-6 φορές την ημέρα. Η μητέρα πρέπει να κοιμάται τουλάχιστον 6 ώρες τη νύχτα.

Για να μπορέσει τελικά η μητέρα να θηλάσει ένα πρόωρο νεογνό η ποσότητα γάλακτος που θα αντλείται πρέπει να είναι >350ml/ημέρα. Τα >500 ml/ ημέρα είναι επαρκής ποσότητα, ενώ τα >750- 1000 ml/ θεωρούνται άφθονη ποσότητα.

Το προσωπικό πρέπει να είναι βέβαιο ότι η μητέρα γνωρίζει το χειρισμό της αντλίας και να επιλέξει μαζί με τη μητέρα το κατάλληλο μέγεθος χοάνης. Η προετοιμασία του στήθους και το μασάζ είναι πολύ βοηθητικά.

• Θέση καγκουρό

Το νεογνό φορά μόνο πάνα και είναι ακουμπισμένο στο στήθος της μητέρας του. Τα αποτελέσματα είναι το νεογνό να έχει σταθερή αναπνοή, καρδιακή συχνότητα και θερμοκρασία, ενώ κλαίει πολύ λιγότερο και παραμένει πολύ περισσότερο ήσυχο σε εγρήγορση και σε βαθύ ύπνο.

Βοηθά επίσης την άντληση γάλακτος, την εγκατάσταση και τη διάρκεια του μητρικού θηλασμού. Η χορήγηση γάλακτος πρέπει να αρχίσει το συντομότερο δυνατό από τη γέννηση και αμέσως αν το επιτρέπει η γενική κατάσταση του νεογνού. Συχνά το μητρικό γάλα χορηγείται με ρινογαστρικό καθετήρα. Μερικές φορές χρησιμοποιείται συνεχής έγχυση.

• Θηλασμός με τη βοήθεια του δάχτυλου

Πολλά πρόωρα νεογνά αποδέχονται καλύτερα την τροφή που τους χορηγείται με γαστρικό καθετήρα, ενώ ταυτόχρονα θηλάζουν το δάκτυλο των γονιών τους.

• Μη διατροφικός θηλασμός
• Έχει τα πλεονεκτήματα της επαφής δέρμα με δέρμα.
• Δίνει στο νεογνό ένα ερέθισμα να θηλάσει στο στήθος.
• Γίνεται όταν δεν υπάρχει ακόμα συνεργασία θηλασμού κατάποσης και αναπνοής.
• Αυξάνει την ποσότητα του γάλακτος που αντλείται.

Το πρόωρο νεογνό στο στήθος

Πλεονεκτήματα για το νεογνό:

• Διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας, καλύτερου κορεσμού αιμοσφαιρίνης, λιγότερες άπνοιες.
• Καλύτερη ανάπτυξη του στόματος
• Καλύτερη ανοσολογική και διατροφική σύσταση
• Μεγαλύτερη διάρκεια θηλασμού

Πλεονεκτήματα για τη μητέρα:

• Λιγότερος τραυματισμός του στήθους
• Ελάττωση της πιθανότητας καρκίνου του μαστού και διαβήτη τύπου ΙΙ
• Ψυχολογικά πλεονεκτήματα
• Πρακτικά πλεονεκτήματα

 Παναγιούλα Μέξη Μπουρνά
Παιδίατρος Νεογνολόγος
Πιστοποιημένη Σύμβουλος Γαλουχίας
Ομιλία από το 4o Μετεκπαιδευτικό Σεμινάριο Μητρικού Θηλασμού της κλινικής ΙΑΣΩ

Βιβλιογραφία

1. Semin Perinatol. 2007 Apr;31(2):83-8. Human milk and clinical outcomes in VLBW infants: how compelling is the evidence of benefit? Morales Y, Schanler RJ.
2. Am J Clin Nutr. 2007 Feb;85(2):625S-628S. Evaluation of the evidence to support current recommendations to meet the needs of premature infants: the role of human milk. Schanler RJ.
3. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed. 2006 Jan;91(1):F78Yes, human milk does reduce infection rates in very low birthweight infants. Furman L.
4. J Perinatol. 2001 Sep;21(6):356-62. Association of human milk feedings with a reduction in retinopathy of prematurity among very low birthweight infants. Hylander MA, Strobino DM, Pezzullo JC, Dhanireddy R.
5. Pediatrics. 2006 Jul;118(1):e115-23. Beneficial effects of breast milk in the neonatal intensive care unit on the developmental outcome of extremely low birth weight infants at 18 months of age. Vohr BR, Poindexter BB, Dusick AM, McKinley LT, Wright LL, Langer JC, Poole WK; NICHD Neonatal Research Network.
6. Pediatrics. 2007 0ct;120(4):e953-9. Persistent beneficial effects of breast milk ingested in the neonatal intensive care unit on outcomes of extremely low birth weight infants at 30 months of age. Vohr BR, Poindexter BB, Dusick AM, McKinley LT, Higgins RD, Langer JC, Poole WK; National Institute of Child Health and Human Development National Research Network.
7. J Perinatol. 2007 Jul;27(7):428-33. Sisk PM, Lovelady CA, Dillard RG, Gruber KJ, O'Shea TM
8. MeinzeMeinzen--Derr et al. Human milk and late onset sepsis in infants 401--1000g: A secondary analysis (abstract); ISRHML 12tth International Conference, 2004
9. Pediatr Int. 2007 Dec;49(6):894-7. Okamoto T, Shirai M, Kokubo M, Takahashi S, Kajino M, Takase M, Sakata H, Oki J
10. J Clin Gastroenterol. 2008 Jul;42 Suppl 2:S46-52. Bacterial colonization, probiotics, and necrotizing enterocolitis. Claud EC, Walker WA
11. Am J Physiol Cell Physiol. 2004 Nov;287(5):C1404-11. Epub 2004 Jun 30. Human breast milk suppresses the transcriptional regulation of IL-1beta-induced NF-kappaB signaling in human intestinal cells. Minekawa R, Takeda T, Sakata M, Hayashi M, Isobe A, Yamamoto T, Tasaka K, Murata Y.
12. Buckley KM, Charles GE. Int Breastfeed J. 2006 Aug 31;1:13
13. J Hum Lact. 2007 Feb;23(1):32-8; Hill PD, Aldag JC, Zinaman M, Chatterton RT
14. Neonatal Netw. 2008 May-Jun;27(3):151-9. . Hake-Brooks SJ, Anderson GC.
15. J Midwifery Womens Health. 2007 Mar-Apr;52(2):116-25.. Moore ER, Anderson GC.
16. Dev Med Child Neurol. 2007 Jun;49(6):439-44. Effects of oral stimulation and oral support on non-nutritive sucking and feeding performance in preterm infants. Boiron M, Da Nobrega L, Roux S, Henrot A, Saliba E